سر آنتوني پارسونز، تا شب قبل از انقلاب ايران در سال 1978،درست بعد از اينکه نتوانسته بود ميزان تنش در ايران ‏را درک کند، دفتر نخست وزيري بريتانيا را تشويق مي کرد تا از محمد رضا پهلوي شاه ايران حمايت کنند. ‏

پارسونز يکي از ماهرترين سخنوران و خوش لباس ترين سفير وزارت خارجه بريتانيا بود که بعد از حضورش بعنوان ‏نماينده آن کشور در سازمان ملل، در زمان جنگ فالکلند،بدل به يکي از موثر ترين ديپلومات ها شد.‏

اما آخرين پرونده هاي انتشار يافته توسط آرشيو ملي نشان مي دهد که در مورد آينده سلطنت پهلوي به درستي قضاوت ‏نکرده است.‏

پارسونز از سال 1974 سفير ذرايران بود و تا پايان حکومت تاجدار تخت طاووس در سال 1979، در همين سمت ‏ماند. اين وظيفه او بود که دولت کالاهان را از تلاش هاي شاه براي ادامه حکومتش در مقابل مخالفان مذهبي و تندرو ‏اش آگاه کند. شاه ايران کسي بود که آمريکا و بريتانيا او را متحد کليدي غرب در خليج فارس مي دانستند.‏

آخرين سال حکومت شاه در ژانويه 1978 زماني آغاز شد که مردم در شهر مذهبي قم براي بازگرداندن آيت الله خميني ‏از تبعيد، تظاهرات به راه انداخته بودند.‏

در گزارشي که پارسونز در 31 ژانويه براي ديويد اوون، وزيرخارجه وقت مي فرستند، همچنان ابراز خوشبيني مي ‏کند.‏

پارسونز با هشدار دادن درباره روش هاي وحشيانه ساواک، سرويس امنيتي مخوف شاه، ظهور بنياد گرايي مذهبي و ‏ناموفق بودن دولت در برآورده کردن انتظارات مردم، مي گويد:« شاه، کنترل کشور و دولت را کاملا در دست دارد. ‏نيروهاي امنيتي همچنان موثرند و به عقيده من به شاه وفادارند».‏

او در ادامه مي گويد: "من مشکل جدي در آينده نزديک پيش بيني نمي کنم. ممکن است فراز و نشيب هايي وجود داشته ‏باشد اما در کوتاه مدت شاه مجبور نيست به دنبال تغييرات راديکال در سياست هايش باشد و مثل امروز بدون خطر جدي ‏محالفان مي تواند حکومت کند".‏

پارسونز در ماه مه حتي با وجود ادامه تظاهرات در خيابان هاي تهران مي نويسد: "به عقيده من پهلوي پدر و پسر، ‏شانس زيادي دارند و حدس مي زنم که از پس مشکلات بر مي آيند". ‏

اما درحالي که موقعيت در ايران دشوار تر مي شود، پارسونز در نهم ماه اکتبر مي نوسد که بريتانيا بايد به حامي اش ‏در خليج فارس در مقابل کمونيزم، تکيه کند.‏

او مي نويسد: "اگر ما در فکر اتکا به مخالفان باشيم، اين باعث مي شود که ديگران- شخصيت هاي برجسته ارتش و ‏تجار- زماني که هنوز راه نجاتي وجود دارد، کشتي را ترک کنند. من گمان مي کنم ما بايد به حمايت خود از شاه ادامه ‏بدهيم".‏

اوون تحليل هاي سفيرش را به جيمز کالاهان منتقل کرد. نخست وزيرکه احتمالا از تربيت شسته رفته پارسونز خوشش ‏نمي آمد، اما در حاشيه يادداشت او نوشت: "بر اساس اين داده ها من شانس زيادي براي شاه نمي بينم. من گمان مي کنم ‏دکتر اوون بايد تجديدنظر بکند".‏

اين اتفاق روز 30 اکتبر افتاد. يک هفته بعد، دامنه تظاهرات خشمگين به سفارت بريتانيا هم کشيده شد.‏

در روز 30 دسامبر وزارت خارجه دولت کالاگان هشدار داد که بريتانيائي ها بايد اين کشور را ترک کنند و به قبرس ‏بروند. با اين حال به نظر مي رسد که تمايلي ندارد که قبول کند که همه چيز تمام شده است.‏

وزارت امور خارجه به کالاهان، گفت: "در حال حاضر سفير اوضاع را چنان نمي بيند که اتباع ما با اختيار خود از ‏کشور خارج شوند، با اين حال سفارت هيچ کس را از اينکه مي خواهد ايران را ترک کند، منصرف نمي کند".‏

روز 16 ژانويه شاه ايران را براي هميشه ترک کرد و در ايران انقلاب شد. دوران راديکاليسم اسلامي در ايران آغاز ‏شد.‏

¤ منبع: ديلي تلگراف 30 دسامبر‏