برگه هاي محرمانه اي از ارزيابي ساده انديشانه شاه ايران درباره اوضاع و احوال مملکت در چند هفته آخر قبل از ‏سرنگوني نظام پادشاهي، توسط سفير بريتانيا به دفتر نخست وزير در لندن ارسال شده است. ‏

سر آنتوني پارسونز درحالي که تهران در حال غليان بودواطرافيان و اعضاي خانواده سلطنتي در خوشگذراني و بي ‏خبري غوطه ور بودند، شاه ايران را "درمانده و بي جرأت" توصيف مي کند.‏

شاه در مهر ماه 1357 يعني کمتر از چهار ماه قبل از سرنگوني سلطنت، چنان از اوضاع و احوال مملکت در خارج از ‏کاخ تحت مراقبتش بي خبر بود، که روزي از سر آنتوني خواست از احساسات مردمش براي او يک ارزيابي ارائه دهد.‏
سفير لندن مي نويسد "از او پرسيدم انتظار داريد مردم چه احساسي داشته باشند وقتي روزها را صرف ساختن خانه ‏براي ثروتمندان مي کنند، حال آنکه خود زمين را سوراخ مي کنند تا در آن زندگي کنند؟" سفير ادامه مي دهد: "شاه ‏احساس کرد چاپلوسان او را سال ها در گمراهي نگهداشته اند، که اين حقيقت داشت."‏

سر آنتوني کمي پيش تر در همان سال ارزيابي نسبتاً خوش بينانه اي از سرنوشت شاه پهلوي کرده بود و نوشته بود ‏همسر شاه، "برجي از قدرت" است و شاهزاده، پسر شاه، يک "مرد جوان خوش آتيه، باذکاوت و دقيق است."‏
‏ ‏
با اين حال، او رئيس ساواک، سرويس مخفي کشور، را به عنوان يک "آدم بي کله" توصيف کرده بود و اردشير ‏زاهدي، تنها مرد موجه و سفير ايران در واشنگتن، را شخصيتي متأثر از "خودنمائي و تمايل به مجلات پلي بوي" ‏خوانده بود. ‏

در همين اوضاع و احوال، سايه آيت الله خميني به عنوان روحاني تندرو که در تبعيد به سر مي برد، بر سر شاه سنگيني ‏مي کرد. تظاهرات شدت گرفته بود و شاه در انکار به سر مي برد. خميني در 12 بهمن 1357 وارد کشور شد و قدرت ‏را در دست گرفت. ‏

¤منبع: فايننشيال تايمز- 30 دسامبر ‏